Olmekler Meksika’daki ilk büyük medeniyetti. Günümüzdeki Veracruz ve Tabasco bölgelerinde, Meksika Körfezi’ndeki çeşitli tropikal ovalarda yaşadılar. Olmek ismi bir Aztek dili olan Nahuatl dilinde “kauçuk ülkesinin insanları” anlamına gelmektedir. Olmekler’in, kauçuk ağacından çıkan kauçuk sütüne şekil verip kurutabilecekleri ve sertleştirebilecekleri bir şeye nasıl dönüştüreceklerini bulan ilk topluluk olabilecekleri düşünülür. Günümüze kadar ulaşabilmiş az sayıda oyulmuş glif -sembol- dışında Olmekler’in çok fazla yazılı kaynağı bulunmadığı için, kendilerine nasıl bir isim verdikleri bilinmemektedir.
M.Ö 1600’lerde ortaya çıkan Olmekler, ilk karmaşık Mezoamerikan toplumlardandır ve kültürleri Mayalar gibi kendilerinden sonra gelen başka medeniyetleri de etkilemiştir. Olmekler volkanik bir kaya olan bazaltı yontarak yaptıkları muazzam kafa heykelleri ile bilinirler. Arkeolojik kanıtlar onların, Kolomb öncesi dönemde Amerika’da, sağlam kauçuktan yapılan toplarla oynanan yaygın bir oyun oynadıklarını göstermektedir. Mezoamerika’ya has uygulamalar icat ettiklerini ve kan akıtma ritüelleri uygulamış olabileceklerini ortaya koymaktadır.

MÖ 1600’lerde başlayan Olmec medeniyeti, Veracruz ve Tabasco’nun Körfez Kıyısı eyaletlerinde merkezlendi. Olmec mimarları ve sanatçıları, hükümdarlarının devasa bazalt portre başları da dahil olmak üzere Meksika’daki en eski anıtsal yapıları ve heykelleri ürettiler. Sergide yer alan devasa heykellerin her biri 7 ila 10 ton ağırlığında.
Sergi ayrıca Olmekler arasındaki kutsal ve seküler otoritenin sembolizmini somutlaştıran küçük ölçekli jadeit objeleri de içeriyor. Olmec sanatçıları, çört, su ve kum gibi temel araçları kullanarak bu son derece sert taşla çalışma becerilerinde eşsizdi.
Bu Olmec heykellerinin ilhamları, motivasyonları ve kullanımları hakkında çok sayıda teori var. Önceki teoriler, kafaların Afrika özelliklerine benzeyen kafalara sahip olması nedeniyle Olmec tanrılarını, sporcuları ve hatta erken siyah uygarlıklarını tasvir ettiğini öne sürmüştü. Ancak bu teoriler terk edildi ve şimdi başların Olmec hükümdarlarını temsil ettiği ve yüz hatlarının Afrikalı olmadığı, daha çok Meksika Körfez Kıyısı’nda ikamet eden insanları temsil ettiği düşünülüyor. Bazıları, başların ritüel amaçlarla hareket ettirildiğini veya başların siyasi gücü belirtmek için kullanıldığını öne sürdü. Bazı kafaların, atalara tapınmanın bir parçası olarak veya bir selefinin etkisini etkisiz hale getirmeyi ümit eden hükümdarlar tarafından gömüldüğü de iddia edildi.
Tüm otantik Olmec kafaları Meksika’da bulunabilir. San Lorenzo Head,San Lorenzo Tenochtitlán Community Museum’da bulunurken, San Lorenzo Heads ve Mexico City Ulusal Antropoloji Müzesi’ndedir.

Usta Birer Mimar ve Mühendislerdi

Olmekler; devasa taşları, bir ucunda oluk bulunan aynı boyuttaki bloklara dönüştürerek kemerli su yolları inşa etmişlerdir. Ardından, bu blokları yan yana sıralayıp suyun akabileceği kanallar oluşturmuşlardır. Ancak bu, mühendislik konusundaki tek yetenekleri değildir. La Venta’da insan gücüyle bir piramit inşa etmişlerdir. Bu piramit, C Kompleksi olarak bilinmektedir ve şehrin kalbindeki Kraliyet Külliyesi’nde yer almaktadır. C Kompleksi, bir dağı temsil etmek üzere kurulmuş ve tamamen topraktan yapılmıştır. Böylesi bir yapıyı tamamlamak, muhtemelen sayısız insan ve uzun bir zaman gerektirmiştir.

Olmec Şehirleri hakkında bilgilere bakalım;
Olmec refahı, başlangıçta, Meksika Körfezi’nin verimli ve iyi sulanan kıyı bölgelerinden mısır ve fasulye gibi mahsulleri (genellikle yılda iki kez) yetiştirmek için tarıma dayanıyordu. Ayrıca, kuşkusuz, bol miktarda bitki yemi, hurma fıstığı ve kaplumbağalar ve istiridye gibi deniz yaşamı da topladılar. C. San Lorenzo (en eski), La Venta, Laguna de los Cerros, Tres Zapotes ve Las Limas’ta M.Ö. 1200 önemli şehir merkezleri gelişti. San Lorenzo zenginliğin zirvesine ve nüfuzunun zirvesine MÖ 1200 ve 900 yılları arasında, selden güvenli stratejik konumu yerel ticareti kontrol etmesine izin verdiğinde ulaştı. Tipik Olmec ticari malları obsidiyen, yeşim taşı, serpantin, mika, kauçuk, çanak çömlek , tüyler ve ilmenit ve manyetitten cilalı aynaları içerir.
San Lorenzo’nun yüksek kültürünün kanıtı, höyük yapılarının, muhtemelen erken bir top sahasının, insan yapımı höyüklerden birinin içinden oyulmuş bazalt kanallarının ve kırmızı boyalı zeminler ve atölyelerin bulunduğu Kızıl Saray yapısının varlığını içerir . MÖ 900 civarında San Lorenzo bölgesi, sistematik yıkımın kanıtlarını sergilerken, La Venta ise tam tersine gelişmeye başladı ve yeni başkent haline geldi ve sonunda yaklaşık 18.000 nüfusu destekledi.
San Lorenzo, La Venta ve Laguna de los Cerros’un üç bölgesi, planlamalarında iki taraflı bir simetriye sahipti. Bu yerleşim yerlerinin dini merkezlerinin önceden düşünülmüş mimari düzeni en çarpıcı olanıdır, örneğin La Venta’da binalar simetrik olarak kuzey-güney ekseni boyunca dört devasa başın kilit noktalarda dışa bakacak şekilde yerleştirilmiştir. Büyük bir törensel basamaklı piramit (şimdi şekilsiz bir höyük), bir zamanlar 2 metre yüksekliğinde bazalt sütunlarla kaplı batık plaza ve daha küçük iki piramit / höyük, daha sonraki Mezoamerikan kültürlerinin önemli bölgelerinde tekrar tekrar kopyalanacak özellikler sağlar. Binaların hassas bir şekilde hizalanmasına dikkat edildi. La Venta, San Lorenzo’da olduğu gibi, MÖ 400 ile 300 yılları arasında anıtlarının sistematik ve kasıtlı olarak tahrip edilmesine maruz kaldı.

Mezoamerika’daki Miras
Olmecler, özellikle seramik ve yeşim heykellerinde, Mezoamerika’da temas ettikleri medeniyetleri etkilemişler ve Olmec’in kalbine 650 km uzaklıktaki Teopantecuanitlan’da (teopantekuanitlan) Olmec tasvirlerini içeren nesneler bulunmuştur. Ayrıca Olmec sanatında ve dininde yer alan gök ejderhası (yanan kaşları olan bir tür kayman yaratık) ve tüylü yılan tanrı gibi birçok tanrı, daha sonraki dinlerde benzer biçimde yeniden ortaya çıkacaktı. Özellikle yılan-tanrı, Maya ve Quetzalcoatl (KUETZALKOTUL) için büyük tanrılar Aztekler için Kukulcan’a dönüşecekti. Bu sanatsal ve dini etki, tam olarak hizalanmış tören bölgelerinin, anıtsal piramitlerin, kurban törenlerinin ve balo sahalarının özelliklerinin yanı sıra, sonraki tüm Mezoamerikan kültürlerinin gizemli öncüleri Olmeclere çok şey borçlu olacağı anlamına geliyordu.

Olmekler döneminin sonu
Olmekler’in nüfusu M.Ö 400 ve 350 arasında ciddi derecede azaldı, ancak bunun nedeni bilinmemektedir. Arkeologlar nüfus azalmasının sebebinin, özellikle nehirlerde oluşan siltasyon sonucu su kaynağının zarar görmesi gibi çevresel faktörler olduğunu düşünmektedirler.
Nüfustaki kayda değer düşüş için öne sürülen bir başka teori de Olmekler’in soylarının tükenmesinden çok, artan volkanik faaliyetler nedeniyle yer değiştirmeleri şeklindedir. Olmekler’in Erken, Geç ve Son dönemlerinde meydana gelen volkanik patlamalar, toprakları külle kaplamış ve Olmekleri yerleşim yerlerini değiştirmeye zorlamış olabillir.

Olmec medeniyeti günümüzde halen büyük başlı heykeller ve bazı içki türlerince kendini hatırlatmaktadır. İlginç bir medeniyet olduğu için sizlerle paylaşmak istedim.

Videolarıma yorum ve beğeni yapmayı unutmayınız. Bir sonraki videomda görülşmek üzere hoşçakalın.

Kaynaklar
lacma.org/art/exhibition/olmec-colossal-masterworks-ancient-mexico
blackpast.org/global-african-history/olmec-heads-of-mexico-1200-400-b-c
ancient.eu/Olmec_Civilization
tr.khanacademy.org/humanities/world-history/world-history-beginnings/ancient-americas/a/the-olmec-article

Yazar

2012 yılında yeni kimliği ve yeni bilgilerle sizlere teknoloji,web programlama,tasarim,güvenlik,internet ve programlar hakkında detaylı bilgiler vermek amaçlı kurulmuş kişisel web sayfamdır.

Bir yorum Yaz

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Pinle